У маляўнічых Ляскавічах, на тэрыторыі Нацыянальнага парку «Прыпяцкі», адбыўся міжнародны фестываль этнакультурных традыцый «Кліч Палесся». Гэта падзея, якая праводзіцца раз на два з 2010 года, за гады свайго існавання перарасла з міжрэгіянальнага ў маштабны міжнародны форум, які прыцягвае тысячы гасцей. У 2026-ым свята зноў пацвердзіла свой статус адной з самых яркіх культурных візітных картак Беларусі.
Жаночы твар Палесся
Сёлетні фестываль меў асаблівы лейтматыў – «Жаночы голас Палесся, спадчына, якая жыве», што сугучна абвешчанаму ў краіне Году беларускай жанчыны. Гэтая тэма пранізвала кожную лакацыю свята. На васьмі падворках Гомельшчыны, а таксама на пляцоўках чатырох раёнаў і горада Пінска Брэсцкай вобласці госці маглі пазнаёміцца з аўтэнтычнай творчасцю і кулінарнай спадчынай рэгіёна, а праз іх – з гістарычнымі і сучаснымі жаночымі вобразамі. Жанчына-паляшучка паўставала тут і як захавальніца старажытных абрадаў, і як сучасная стваральніца, і як натхняльны сімвал жыццёвай сілы гэтага дзіўнага краю.
Арганізатары падрыхтавалі для наведвальнікаў не толькі пляцоўкі, якія сталі ўжо традыцыйнымі і любімымі, але і мноства навінак, якія дазволілі кожнаму адчуць сябе часткай святочнага дзеяння.
Агульная гістарычная радзіма славян
Цэнтральнай падзеяй фестывалю стала ўрачыстае адкрыццё, на якім выступіў Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка. Кіраўнік дзяржавы назваў «Кліч Палесся» яркай і ўнікальнай падзеяй, падкрэсліўшы яе глыбокую сэнсавую нагрузку. Менавіта Палессе, па сцвярджэнні гісторыкаў, з’яўляецца прарадзімай славян.
«Адсюль нашы вытокі, тут нашы карані – прыгожага і годнага народа», – адзначыў Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да ўдзельнікаў форуму. Ён нагадаў, што задума фестывалю заключалася ў тым, каб даць падставу для сустрэчы тром братэрскім народам. Аднак сёння «Кліч Палесся» выйшаў за гэтыя рамкі, сабраўшы на старажытнай палескай зямлі прадстаўнікоў усіх славянскіх народаў без выключэння. Гэта сімвалічнае яднанне на агульнай гістарычнай радзіме, на думку Прэзідэнта, служыць магутным напамінам пра тое, што нас аб’ядноўвае значна больш, чым раз’ядноўвае.
Сімвалізм першай касьбы і прэзідэнцкае крэда
У сваім выступленні Аляксандр Лукашэнка падзяліўся цёплымі ўспамінамі пра тое, які глыбокі ўплыў аказала на яго Палессе. Кіраўнік дзяржавы прызнаўся, што менавіта тут, у гэтым краі, ён рабіў свае першыя крокі на пасадзе Прэзідэнта, і таму Палессе для яго – месца асаблівае, амаль роднае.
Асаблівы эмацыянальны акцэнт быў зроблены на гісторыі, якая адбылася ў 90-я гады. Тады, падчас адной з першых паездак у рэгіён, Прэзідэнт разам з мясцовымі жыхарамі – палешукамі – узяў у рукі касу і пачаў уручную касіць заліўныя лугі Прыпяці. Гэты просты і шчыры жэст зрабіў незабыўнае ўражанне на жыхароў, якія тады сказалі пра яго: «Гэта наш». Па прызнанні самога Аляксандра Лукашэнкі, тая мужчынская размова, якая адбылася на беразе ракі, шмат у чым прадвызначыла яго прэзідэнцкае крэда: быць адкрытым з народам і рабіць усё магчымае для дабрабыту. Гэты чалавечы, нефармальны эпізод стаў сапраўднай легендай фестывалю і сімвалам той шчырай сувязі паміж кіраўніком краіны і людзьмі, якая працягваецца па гэты дзень.
Развіццё рэгіёна: дарогі, масты і новыя гарызонты
Акрамя культурнага і гістарычнага складніка, Прэзідэнт закрануў і практычныя пытанні развіцця Палескага рэгіёна. Ён запэўніў, што дзяржава працягне ўкладваць значныя фінансавыя рэсурсы ў рэалізацыю рэгіянальных праграм. І галоўнае, што будзе будавацца тут, – гэта дарогі і масты.
«Без іх нічога не можа быць», – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. Гэтая фраза гучыць не проста як абяцанне, а як стратэгічны арыенцір. Бо менавіта якасная транспартная інфраструктура з’яўляецца ключом да эканамічнага росту, даступнасці сацыяльных аб’ектаў і камфортнага жыцця для кожнага жыхара Палесся. Такім чынам, фестываль становіцца не толькі святам мінулага, але і дарогай у будучыню – паспяховую і добраўпарадкаваную.
Ушанаванне «Ганаровых палешукоў»
Самай кранальнай часткай свята стала ўручэнне звання «Ганаровы паляшук». Гэтая традыцыя зарадзілася ў 2014 годзе, і першым яе ўладальнікам стаў сам Аляксандр Лукашэнка. За мінулыя гады гэтага тытула былі ганараваны 18 чалавек – прадстаўнікоў самых розных сфер: ад культуры і навукі да прамысловасці і спорту.
У гэты раз узнагароды знайшлі сваіх герояў сярод чатырох выдатных людзей, чыё жыццё і дзейнасць цесна звязаны з Палессем. Звання былі ўдастоены дырэктар ЗАТ «Сатурн-1 г. Жыткавічы» Міхаіл Саскевіч, загадчыца філіяла «Тонежскі сельскі дом культуры» Тамара Прыбалавец, генеральны дырэктар ААТ «Савушкін прадукт» Аляксандр Саўчыц і кіраўнік народнага ансамбля «Палескія зоры» Сяргей Паддубны.
На Палессі пачыналася іх прафесійнае і творчае станаўленне, многія з іх звязалі з гэтым рэгіёнам сваё жыццё. Ім уручылі сімвалічныя статуэткі ў выглядзе фігуры каларытнага палешука – знак прызнання іх укладу ў праслаўленне роднага краю.
«Кліч Палесся» зноў даказаў, што гэты фестываль – значна больш, чым проста культурнае мерапрыемства. Гэта месца сілы, дзе пераплятаюцца гісторыя і сучаснасць, памяць і надзея, асабістыя перажыванні і агульнанацыянальныя каштоўнасці. Палессе працягвае натхняць, аб’ядноўваць і клікаць да сябе ўсіх, каму дарагія вытокі славянскай душы.
